Rehabilitacja Medyczna jest publikowana pod patronatem Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej, Polskiej Akademii Nauk
Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 10 rok 2006, Wydanie numer 1
Zaburzenia czynnościowe układu ruchowego narządu żucia – diagnostyka i leczenie
Autorzy: Grzegorz Kogut, Andrzej Kwolek
Rehabilitacja Medyczna 2006; 10(1): 41–48
Zaburzenia czynnościowe układu ruchowego narządu żucia – diagnostyka i leczenie
Functional disturbances of the masticatory apparatus – diagnosis and treatment
Grzegorz Kogut, Andrzej Kwolek
Instytut Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego
Artykuł otrzymano 02.01.2006; zaakceptowano do publikacji 31.01.2006
Słowa kluczowe
staw skroniowo-żuchwowy, dysfunkcje narządu żucia, diagnostyka, zasady leczenia, profilaktyka
Streszczenie
Diagnostyka zaburzeń czynnościowych układu ruchowego narządu żucia stwarza wielokrotnie duże trudności. Oprócz dokładnego wywiadu i badania klinicznego pacjenta, konieczna jest dokładna analiza zwarcia i czynności ruchów żuchwy pacjenta. Rutynowo wykonywane są badania radiologiczne stawu skroniowo-żuchwowego, które uwidaczniają patologiczne zmiany kształtu powierzchni stawowych, jak również nieprawidłowe położenie względem siebie tkanek twardych. W przypadkach ciężkich postaci zaburzeń należy wykonać dalsze badania obrazujące (tomografię komputerową, rezonans magnetyczny). Leczenie tych zaburzeń obejmuje wiele etapów postępowania. Pierwszym i ważnym elementem jest zwalczenie parafunkcji, po uprzednim uświadomieniu pacjentowi faktu ich uprawiania. Stomatologiczne leczenie przyczynowe ma na celu przywrócenie prawidłowych stosunków wewnątrzustnych (obejmujących zęby własne pacjenta lub uzupełnienia protetyczne), zewnątrzustnych (stawów skroniowo-żuchwowych) oraz przywrócenie prawidłowej czynności mięśni narządu żucia. We wstępnym okresie leczenia stosuje się różnego rodzaju szyny zgryzowe i aparaty odciążające oraz szyny stabilizujące, które umożliwiają uzyskanie i utrzymanie prawidłowego położenia krążków stawowych i głów żuchwy. W przypadkach powikłanych innymi bólami wdraża się leczenie farmakologiczne. Metody fizykoterapeutyczne są stosowane jako terapia osłonowa. Prostymi metodami, stosowanymi nawet przez samych pacjentów, jest ciepłolecznictwo (ciepło wilgotne i suche) i krioterapia. Zastosowanie znajdują również: elektrolecznictwo, leczenie ultradżwiękami, laserem niekoenergetycznym. Wspomagają co działa masaż klasyczny, masaż tkanki łącznej i automasaż mięśni żucia. W uzyskaniu zmiany zachowania pocjenta pomocna może być metoda biologicznego sprzężenia zwrotnego, stosowana równocześnie z ćwiczeniami aktywnymi i biernymi. Pozytywne wyniki leczenia zaburzeń układu ruchowego narządu żucia uzyskuje się u 60–80% leczonych pacjentów, a profilaktyka obejmuje głównie przeciwdziałanie parafunkcjom żuchwy.
