Rehabilitacja Medyczna jest publikowana pod patronatem Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej, Polskiej Akademii Nauk
Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 12 rok 2008, Wydanie numer 2
Problemy postępowania fizjoterapeutycznego po operacyjnym leczeniu chorych na raka piersi
Autorzy: Leszek Kołodziejski, Elżbieta Niedbała
Rehabilitacja Medyczna 2008; 12(2): 24-30
Problemy postępowania fizjoterapeutycznego po operacyjnym leczeniu chorych na raka piersi
Problems associated with physiotherapeutic management of patients after breast cancer surgery
Leszek Kołodziejski 1,2,3, Elżbieta Niedbała 4
1 Klinika Chirurgii Onkologicznej Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Krakowie
2 Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie
3 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie
4 Szpital Powiatowy w Ostrowcu Świętokrzyskim
Słowa kluczowe
rak piersi, leczenie, kompleksowa fizjoterapia, rehabilitacja
Streszczenie
Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce, a jego leczenie w dużej mierze zależy od stopnia zaawansowania choroby. Podstawą radykalnego leczenia raka piersi jest leczenie chirurgiczne. W większości przypadków polega ono na amputacji piersi z układem chłonnym pachy. Leczenie oszczędzające pierś stosuje się u chorych we wczesnych stadiach zaawansowania raka. Polega ono na wycięciu guza pierwotnego w granicach zdrowych tkanek i układu chłonnego pachy z następowym napromienianiem piersi. Większość wczesnych i późnych powikłań operacji związana jest z limfadenektomią pachową, która jest wspólnym elementem leczenia chirurgicznego. Wczesna rehabilitacja szpitalna prowadzona jest od dnia operacji i ma na celu zapobieganie: niedodmowo-zapalnym powikłaniom płucnym, powikłaniom zakrzepowo-zatorowym, wczesnym obrzękom pooperacyjnym, ograniczeniom ruchomości w stawie barkowym oraz ostrym zaburzeniom psychicznym; Przygotowuje też do podjęcia codziennej aktywności życiowej, profilaktyki przeciwobrzękowej i obejmuje nauczanie wykonywania ćwiczeń fizycznych. Późna rehabilitacja prowadzona w domu, ambulatoryjnie lub sanatoryjnie jest kontynuacją wczesnej. Polega ona na usprawnianiu barku, zapobieganiu wadliwej postawie, postępowaniu przeciwobrzękowym oraz udzielaniu wsparcia psychologicznego. Systematyczne ćwiczenia ruchowe wpływają na poprawę sprawność kończyny po stronie operowanej piersi, zapobiegają wadliwej postawie i dolegliwościom z tym związanym. Najwięcej problemów związanych jest z leczeniem późnego obrzęku limfatycznego kończyny górnej. Postępowanie fizjoterapeutyczne przynosi wymierny efekt, polegający na poprawie spontanicznego odpływu chłonki, zmniejszeniu się wielkości obrzęku, poprawie sprawności kończyny, zmniejszeniu się dolegliwości. Nie zawsze jest jednak wystarczające. Ocena skuteczności różnorodnych sposobów postępowania jest nadal przedmiotem dyskusji.
