Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 7 rok 2003, Wydanie numer 2
Rehabilitacja Medyczna 2003; 7(2): 56-62
Miejscowe zastosowanie zimna w leczeniu i rehabilitacji stanów pourazowych oraz chorób narządu ruchu
Local application of cold in injuries and musculoskeletal diseases treatment and rehabilitation
Wojciech Gawroński
Zakład Medycyny Wychowania Fizycznego i Sportu AWF w Krakowie
Słowa kluczowe
lód, zimno, krioterapia, kriostymulacja, uraz, choroby mięśniowo-szkieletowe, ćwiczenia fizyczne, rehabilitacja
Streszczenie
Celem pracy jest podanie aktualnych wiadomości na temat lokalnego stosowania zimna (cryotherapy) w leczeniu i rehabilitacji uszkodzeń pourazowych oraz chorób mięśniowo-szkieletowych. W przypadkach lokalnego stosowania zimna, szczególnie w literaturze polskojęzycznej, zauważa się doniesienia na temat leczniczego stosowania krioterapii przy użyciu ekstremalnie niskich temperatur. Natomiast w anglojęzycznej literaturze prace na temat krioterapii dotyczą jedynie chłodzenia z zastosowaniem lodu lub żeli, itp. Zaistniała sytuacja powoduje małe zamieszanie terminologiczne. Stąd propozycja, oparta na podstawie bazy Medline, potrzeby wprowadzenia dla pojęcia leczenia przy użyciu ekstremalnie niskiej (poniżej -100°C) temperatury terminu krioterapii stymulacyjnej lub wprost kriostymulacji. Lokalne zastosowanie zimna w postaci lodu ma na celu zmniejszenie odczynu zapalnego oraz zmniejszenia krwawienia w uszkodzonych po urazie tkankach. Lokalna kriostymulacja powoduje odruchowe pobudzenie naczyń krwionośnych, pomocne w leczeniu i rehabilitacji przewlekłych schorzeń mięśniowo-szkieletowych. Na podstawie przeglądu literatury przedstawiono mechanizmy działania, sposoby oraz skuteczność tych dwóch sposobów leczenia zimnem wraz z przedstawieniem przeciwwskazań do ich zastosowania. Analiza bazy Medline skłania do zwrócenia uwagi na brak opartych na dowodach naukowych prac z zakresu kriostymulacji.
