Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 8 rok 2004, Wydanie numer 4
Rehabilitacja Medyczna 2004; 8(4): 11-20
Potrzeby i możliwości wymiernej oceny wyników rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym
The needs and possibilities of quantification of rehabilitation effects in cerebral palsied children
Janusz Nowotny, Krzysztof Czupryna, Małgorzata Domagalska
Katedra i Zakład Fizjoterapii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach
Słowa kluczowe
mózgowe porażenie dziecięce, usprawnianie, rehabilitacja, kwantyfikacja wyników
Streszczenie
Problem rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (m.p.dz.) nie jest nowy, ale wyniki usprawniania tych dzieci są nadal odległe od oczekiwań. Ciągle poszukuje się możliwości optymalizacji tego procesu. Wymaga to jednak m.in. kontroli indywidualnych i grupowych efektów usprawniania tych dzieci. Pomimo znacznej liczby rozmaitych funkcjonujących tu sposobów oceny, ciągle brak w pełni wymiernych metod, pozwalających obiektywnie ocenić wyniki, a jednocześnie dawać precyzyjne wskazówki dla dalszej rehabilitacji. Dziecko z rozwijającym się m.p.dz. nabywa umiejętności ruchowych na bazie uszkodzonego mózgu, co prowadzi do tworzenia się nieprawidłowych wzorców ruchowych i rozwoju tzw. patologicznej motoryki. Konieczne jest więc takie sterowanie kompensacją, by tworzyły się wzorce zbliżone do prawidłowych, by doznania sensoryczne służyły właściwej integracji sensomotorycznej i by w efekcie dziecko mogło w miarę dobrze funkcjonować w życiu społecznym w przyszłości. Wszystko to wymaga z jednej strony racjonalnego podejścia doświadczonego terapeuty, a z drugiej narzuca niejako konieczność kompleksowego podejścia do całokształtu problemów danego dziecka z m.p.dz., ale w oparciu o rzetelną ocenę stanu dziecka. W pracy przeanalizowano niektóre sposoby obiektywnej oceny stanu dziecka z m.p.dz. oraz ich rolę w planowaniu, prognozowaniu i ocenianiu skuteczności usprawniania omawianych dzieci. Z uwagi na rolę, jaką przypisuje się prawidłowym wzorcom postawy i lokomocji, skoncentrowano się na możliwościach obiektywnej oceny tego typu wzorców funkcjonalnych, skrótowo tylko traktując inne cechy, w zależności od ich wartości diagnostyczno-terapeutycznej. Zwrócono przy okazji uwagę na znaczenie obiektywnej oceny podczas podejmowania decyzji odnośnie dalszej terapii, a także wdrażania nowych, nie sprawdzonych jeszcze metod terapeutycznych.
