Strona Główna
Wstecz
Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 8 rok 2004, Wydanie numer 1
Rehabilitacja Medyczna 2004; 8(1): 38-50
Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – patofizjologia, klinika, leczenie i rehabilitacja
Peripheral arterial occlusive disease – pathophysiology, clinic, therapy and rehabilitation
Tomasz Brzostek, Piotr Mika, Janusz Bromboszcz
Wydział Ochrony Zdrowia Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Katedra Rehabilitacji Klinicznej AWF w Krakowie
Słowa kluczowe
miażdżyca, noga, chromanie przestankowe, czynniki ryzyka, fizjoterapia, ćwiczenia fizyczne
Streszczenie
Miażdżyca jest najważniejszą przyczyną zaburzeń ukrwienia kończyn dolnych. Głównym objawem klinicznym niedokrwienia kończyn dolnych wskazującym na upośledzenie możliwości chodu i funkcjonowania pacjentów jest chromanie przestankowe. Postępowanie w przypadku tych chorych polega przede wszystkim na eliminacji czynników ryzyka miażdżycy, odpowiedniej farmakoterapii, właściwie dobranym - opartym na ćwiczeniach fizycznych programie rehabilitacji oraz inwazyjnym i operacyjnym leczeniu rewaskularyzacyjnym. Dotychczas opracowano wiele różnorodnych modeli rehabilitacji. Celem pracy jest przedstawienie głównych czynników ryzyka oraz podstaw patofizjologii miażdżycy kończyn dolnych, zasad diagnostyki, klinicznych i funkcjonalnych konsekwencji a przede wszystkim wskazanie możliwości terapii i rehabilitacji tej grupy chorych. W szczególności omówiono wpływ miażdżycy kończyn dolnych na możliwości lokomocyjne i aktywność fizyczną, występowanie bólów kończyn dolnych oraz zwiększenie ryzyka urazów i zmian chorobowych stopy. Wskazano na implikacje wynikające ze współwystępowania miażdżycy kończyn dolnych z innymi postaciami klinicznymi miażdżycy (zwłaszcza chorobą niedokrwienną serca) oraz z cukrzycą. Omawiając postępowanie fizjoterapeutyczne i rehabilitacyjne przedstawiono badania dokumentujące korzystne efekty ćwiczeń fizycznych, a przede wszystkim treningu marszowego, treningu z użyciem cykloergometru rowerowego i ćwiczeń zwiększających siłę mięśni nóg. Zwrócono uwagę na ryzyko wywołania uogólnionej odpowiedzi zapalnej w przypadku treningów doprowadzających do submaksymalnego niedokrwienia. Opisano i krytycznie omówiono różne programy treningowe a także inne metody (stymulację ultradźwiękami, przerywaną kompresję). Poświęcono również uwagę znaczeniu treningu w rehabilitacji pacjentów po spowodowaną miażdżycą amputacji kończyny.