Rehabilitacja Medyczna jest publikowana pod patronatem Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej, Polskiej Akademii Nauk
Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 10 rok 2006, Wydanie numer 3
Wpływ treningu fizycznego wykonywanego na powierzchniach niestabilnych z wykorzystaniem elastycznych taśm do ćwiczeń oporowych na sprawność funkcjonalną oraz jakość życia osób starszych
Autorzy: Sylwia Mętel, Bożena Jasiak–Tyrkalska
Rehabilitacja Medyczna 2006; 10(3): 35-46
Wpływ treningu fizycznego wykonywanego na powierzchniach niestabilnych z wykorzystaniem elastycznych taśm do ćwiczeń oporowych na sprawność funkcjonalną oraz jakość życia osób starszych
in elderly persons
Sylwia Mętel, Bożena Jasiak–Tyrkalska
Zakład Fizjoterapii, Instytut Fizjoterapii WOZ CM UJ
Artykuł otrzymano 09.10.2006; zaakceptowano do druku 17.11.2006
Słowa kluczowe
ćwiczenia sensomotoryczne, ćwiczenia oporowe, sprawność funkcjonalna, jakość życia
Streszczenie
Cel pracy. Autorzy przedstawili próbę oceny skuteczności treningu fizycznego, uwzględniającego szczególnie ćwiczenia na powierzchniach niestabilnych, na sprawność funkcjonalną oraz samoocenę jakości życia osób starszych.
Materiał i metody. Eksperyment ukończyła grupa 37 osób z pośród 45, które spełniały kryteria kwalifikacyjne. Wiek badanych wahał się w granicach od 65 do 90 lat. Średnia wieku wynosiła 79,5 12 lat. Kryterium oceny sprawności funkcjonalnej stanowiły testy: sprawności manipulacyjnej, wstań i idź, równowagi wg Tinetti, chodu wg Tinetti, stania na jednej nodze z oczami otwartymi i zamkniętymi, wysięgu w siadzie oraz badanie momentu siły mięśni grzbietu. Dla subiektywnej oceny jakości życia wykorzystano testy psychometryczne: SF – 36 oraz Indeks Satysfakcji z Życia. Osoby biorące udział w eksperymencie, wykonywały ćwiczenia fizyczne 3 razy w tygodniu przez okres 3-ch miesięcy, uczestnicząc w 33 sesjach, trwających po 45 minut. Ćwiczenia określone harmonogramem treningowym były prowadzone indywidualnie pod nadzorem fizjoterapeuty. Zastosowanie do ćwiczeń przyborów (piłka szwajcarska, poduszka rehabilitacyjna i elastyczna taśma) umożliwiało wykonywanie ćwiczeń sensomotorycznych oraz oporowych, zapewniając jednocześnie efekt zabawy, ułatwiający osiąganie zamierzonych celów terapii.
Wyniki. We testach charakteryzujących sprawność funkcjonalną istotną statystycznie poprawę średnich wyników na poziomie p < 0,001 zaobserwowano w pomiarze momentów siły mięśni grzbietu, na poziomie p < 0,01 w ocenie sprawności manipulacyjnej oraz na poziomie p < 0,05 w próbie stania na jednej nodze z otwartymi oczami. W ocenie komponenty fizycznej jakości życia testem SF – 36, istotną statystycznie poprawę średnich wyników stwierdzono tylko w przypadku kategorii „ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia” (p < 0,05) oraz „percepcji własnego stanu zdrowia” (p < 0,001). W ocenie komponenty mentalnej istotną statystycznie poprawę średnich wyników zaobserwowano w przypadku kategorii „ograniczenia wynikające z problemów emocjonalnych” (p < 0,01) oraz „witalność” (p < 0,05).
Wnioski. Znamiennie skuteczny wpływ zastosowanego treningu fizycznego odnosi się tylko do dwóch z siedmiu badanych cech sprawności funkcjonalnej osób starszych. Wyższą samoocenę jakości życia po programie treningowym zaobserwowano w przypadku dwóch kategorii komponenty fizycznej oraz dwóch kategorii komponenty mentalnej testu SF- 36.
Cel pracy. Autorzy przedstawili próbę oceny skuteczności treningu fizycznego, uwzględniającego szczególnie ćwiczenia na powierzchniach niestabilnych, na sprawność funkcjonalną oraz samoocenę jakości życia osób starszych.
Materiał i metody. Eksperyment ukończyła grupa 37 osób z pośród 45, które spełniały kryteria kwalifikacyjne. Wiek badanych wahał się w granicach od 65 do 90 lat. Średnia wieku wynosiła 79,5 12 lat. Kryterium oceny sprawności funkcjonalnej stanowiły testy: sprawności manipulacyjnej, wstań i idź, równowagi wg Tinetti, chodu wg Tinetti, stania na jednej nodze z oczami otwartymi i zamkniętymi, wysięgu w siadzie oraz badanie momentu siły mięśni grzbietu. Dla subiektywnej oceny jakości życia wykorzystano testy psychometryczne: SF – 36 oraz Indeks Satysfakcji z Życia. Osoby biorące udział w eksperymencie, wykonywały ćwiczenia fizyczne 3 razy w tygodniu przez okres 3-ch miesięcy, uczestnicząc w 33 sesjach, trwających po 45 minut. Ćwiczenia określone harmonogramem treningowym były prowadzone indywidualnie pod nadzorem fizjoterapeuty. Zastosowanie do ćwiczeń przyborów (piłka szwajcarska, poduszka rehabilitacyjna i elastyczna taśma) umożliwiało wykonywanie ćwiczeń sensomotorycznych oraz oporowych, zapewniając jednocześnie efekt zabawy, ułatwiający osiąganie zamierzonych celów terapii.
Wyniki. We testach charakteryzujących sprawność funkcjonalną istotną statystycznie poprawę średnich wyników na poziomie p < 0,001 zaobserwowano w pomiarze momentów siły mięśni grzbietu, na poziomie p < 0,01 w ocenie sprawności manipulacyjnej oraz na poziomie p < 0,05 w próbie stania na jednej nodze z otwartymi oczami. W ocenie komponenty fizycznej jakości życia testem SF – 36, istotną statystycznie poprawę średnich wyników stwierdzono tylko w przypadku kategorii „ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia” (p < 0,05) oraz „percepcji własnego stanu zdrowia” (p < 0,001). W ocenie komponenty mentalnej istotną statystycznie poprawę średnich wyników zaobserwowano w przypadku kategorii „ograniczenia wynikające z problemów emocjonalnych” (p < 0,01) oraz „witalność” (p < 0,05).
Wnioski. Znamiennie skuteczny wpływ zastosowanego treningu fizycznego odnosi się tylko do dwóch z siedmiu badanych cech sprawności funkcjonalnej osób starszych. Wyższą samoocenę jakości życia po programie treningowym zaobserwowano w przypadku dwóch kategorii komponenty fizycznej oraz dwóch kategorii komponenty mentalnej testu SF- 36.
