Rehabilitacja Medyczna jest publikowana pod patronatem Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej, Polskiej Akademii Nauk
Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 9 rok 2005, Wydanie numer 4
W poszukiwaniu metod rehabilitacji chorych z zespołem zaniedbywania – przegląd zagadnień
Autorzy: Katarzyna E. Polanowska, Joanna B. Seniów
Rehabilitacja Medyczna 2005; 9(4): 14-23
W poszukiwaniu metod rehabilitacji chorych z zespołem zaniedbywania – przegląd zagadnień
Searching for methods of rehabilitation in neglect syndrome patients – a review
Katarzyna E. Polanowska, Joanna B. Seniów
Pracownia Neuropsychologii Klinicznej II Kliniki Neurologicznej Instytutu Psychiatrii i Neurologii
w Warszawie
Artykuł otrzymano 19.09.2005; zaakceptowano do publikacji 31.10.2005
Słowa kluczowe
zespół zaniedbywania jednostronnego, rehabilitacja
Streszczenie
Zespół zaniedbywania jednostronnego – trudność w reagowaniu, odpowiadaniu i zwracaniu się ku nowym i znaczącym bodźcom prezentowanym w przeciwległej do uszkodzenia mózgu części przestrzeni – jest dość powszechną konsekwencją patologii mózgowej, nie dającą się wyjaśnić obecnością podstawowych zaburzeń sensomotorycznych. Stanowi heterogeniczną grupę deficytów poznawczych, zwykle powodowanych uszkodzeniem prawopółkulowym, które ujawniają się w obrębie lewej części ciała chorego i otaczającej go przestrzeni. Może też wystąpić w formie zaniedbywania prawostronnego, ale zdarza się to rzadziej. Pomimo, że u około połowy chorych obserwuje się tendencję do dość szybkiego spontanicznego wycofywania się zaniedbywania, chroniczne formy tego zaburzenia wiążą się z wolniejszą poprawą sprawności ruchowej, słabą odpowiedzią na rehabilitację i szeregiem trudności w codziennym funkcjonowaniu. Niniejszy artykuł pokazuje przegląd podejść teoretycznych i danych na temat efektywności różnych strategii rehabilitacyjnych włączając takie grupy metod, jak: psychologiczne techniki kompensacyjne (trening przeszukiwania wzrokowo-przestrzennego, sygnalizowanie stronne), techniki modulacji sensorycznej (stymulacja optokinetyczna, stymulacja przedsionkowa, przezskórna stymulacja nerwowo-mięśniowa), techniki pobudzania plastyczności sensoryczno-motorycznej (przesłanianie oczu, adaptacja do soczewek pryzmatycznych, rotacja tułowia) i techniki równoważenie interakcji międzypółkulowych (trening aktywacji kończyn, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna). Mimo wieloletnich obserwacji klinicznych i licznych badań eksperymentalnych weryfikujących przydatność różnych interwencji, wciąż nie jest jasne czy zastosowanie jednej techniki rehabilitacyjnej jest właściwe w stosunku do wszystkich chorych i zróżnicowanych manifestacji zaniedbywania. Niektórzy autorzy twierdzą, ze kombinacja różnych technik może dawać dodatkowe korzyści (np. łączenie specyficznych interwencji psychologicznych z manipulacjami sensorycznymi, usprawnianiem funkcji uwagi i zdolności wzrokowo-przestrzennych, treningiem samoświadomości czy leczeniem farmakologicznym).
