Strona Główna
Wstecz
Rehabilitacja Medyczna jest publikowana pod patronatem Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej, Polskiej Akademii Nauk
Artykuł
Rehabilitacja Medyczna - kwartalnik
Tom 9 rok 2005, Wydanie numer 3
Obraz kliniczny i diagnostyka zespołu zaniedbywania jednostronnego
Autorzy: Katarzyna E. Polanowska, Joanna B. Seniów
Rehabilitacja Medyczna 2005; 9(3): 9-18
Obraz kliniczny i diagnostyka zespołu zaniedbywania jednostronnego
Clinical picture and diagnostics of unilateral neglect syndrome
Katarzyna E. Polanowska, Joanna B. Seniów
Pracownia Neuropsychologii Klinicznej II Kliniki Neurologicznej Instytutu Psychiatrii i Neurologii
w Warszawie
Artykuł otrzymano 19.09.2005; zaakceptowano do publikacji 31.10.2005
Słowa kluczowe
zespół zaniedbywania, dynamika zaburzeń, spontaniczne zdrowienie, diagnostyka
Streszczenie
Zespół zaniedbywania jednostronnego, definiowany jako trudność w reagowaniu, odpowiadaniu i orientowaniu się ku nowym i znaczącym bodźcom prezentowanym po stronie przeciwnej do uszkodzenia mózgu, jest zaburzeniem poznawczym, ważnym zarówno z punktu widzenia diagnostyki, jak i rehabilitacji. Pojawia się po uszkodzeniach korowych i podkorowych o różnej lokalizacji, ale najsilniej jest wyrażony przy patologii obejmującej korę skroniowo-ciemieniową półkuli prawej. Jest zróżnicowaną wiązką modalnie specyficznych objawów, które współwystępują często z zaburzeniami emocjonalnymi i ograniczoną samoświadomością choroby. Zgodnie z przyjętymi kryteriami klasyfikacji, wyróżnia się zaniedbywanie percepcyjne (wzrokowe, dotykowe, słuchowe) i/lub motoryczne, deficyt może manifestować się w jednej bądź w wielu modalnościach zmysłowych, może dotyczyć przestrzeni osobowej, okołoosobowej, pozaosobowej, a nawet wyobrażeniowej. Ponieważ zaniedbywanie należy do zaburzeń poznawczych, nie może być przypisane podstawowym deficytom sensomotorycznym i powinno być z nimi różnicowane. Typowe dla zespołu zaniedbywania są zmiany nasilenia i specyfiki objawów wraz z upływem czasu od zachorowania. Zespół jest obserwowany zwykle we wczesnym okresie pouszkodzeniu mózgu i może spontanicznie ustąpić w ciągu kilku miesięcy. W postaciach chronicznych, objawy zaniedbywania mogą znacząco zakłócać codzienne funkcjonowanie i ograniczać skuteczność procesu neurorehabilitacji. Istnieje wiele wystandaryzowanych i klinicznych procedur oceny zaniedbywania. Wyniki formalnych testów, prób klinicznych i zadań eksperymentalnych powinny byćanalizowane zbiorczo, w połączeniu z danymi z obserwacji i wywiadu. Trafna diagnoza ma zasadnicze znaczenie dla zaplanowania właściwego programu neurorehabilitacji.